Natuurlijk Ouderschap

Categorie: Borstvoeden

  • Antroposofie en borstvoeding

    Redactie: Dit artikel is geschreven vanuit antroposofisch oogpunt en bedoeld voor mensen die bijv. een antroposofisch consultatiebureau bezoeken. Net zoals met veel andere levensovertuigingen zijn er overeenkomsten en tegenstrijdigheden met attachment parenting. Een van de punten waar een tegenstelling lijkt te bestaan en waar AP- ouders vaak tegen aanlopen binnen antroposofie is de duur van borstvoeding. Een tegenspraak die bij nader inzien toch minder scherp is.

    Antroposofische medicijnen, borstvoeding en spenen

    door Risë Smythe-Freed

    Vraag: Het is heel erg verwarrend voor ons wanneer verschillende mensen binnen de antroposofische wereld tegengestelde informatie geven over borstvoeding en het spenen van je kindje. Wie heeft er gelijk?

    Antwoord: Jij!

    Risë Smythe-Freed, Verpleegkundige, BS, is verpleegkundige sinds 1981. Ze is een antroposofisch verpleegkundige en bestuurslid van de Artemisia Association for the Anthroposophical Renewal of Healing.

    Een van de grootste tests voor ouders van baby’s en jonge kinderen in onze antroposofische wereld is vertrouwen te hebben in hun intuïtie voor wat het beste is voor hun kindje, zeker wanneer anderen dit in twijfel trekken.

    Het volgende is samengesteld uit vragen die gesteld worden door ouders. Risë (RSF) bedankt de ouders die hun toestemming gaven hartelijk voor het publiceren van deze vragen in “Walldorf without Walls”.

    Vraag: De enige manier om een afspraak te kunnen maken met de euritmiste van onze vrije school is door middel van een verwijzing van de antroposofisch arts. We hebben een afspraak gemaakt met de arts voor een uitgebreid gesprek, zoiets als een “constitutioneel vraaggesprek” met een homeopaat. Ik had mijn 2,5 jaar oude dochter bij me die wat onrustig werd nadat haar ouders al een uur aan het praten waren. Ze klom bij me op schoot en wilde bij me drinken. De dokter keek me vol afschuw aan en zei wat korzelig: “Ik hoop dat je daar snel mee stopt.” Ik was wat overrompeld en vroeg hem naar de reden. Hij vertelde me dat enig voordeel dat een baby heeft van borstvoeding verdwijnt na 4 maanden.

    RSF: Voordelen van én het proces van borstvoeding en van moedermelk voor een mensenbaby zijn welbekend. Deze voordelen zijn onder andere volledige immuniteitsontwikkeling, perfecte voedingswaarde waardoor je baby prima groeit, optimale moeder-kind binding, verbeterde en superieure ontwikkeling van het kind tot een productieve onafhankelijke volwassene en vermindering van non-productieve ziektes (chronische ziektes zoals allergieën, astma, chronische oorinfecties, diabetes en zelfs hartproblemen). De “American Academy of Pediatrics” vraagt zijn erkende kinderartsen om borstvoeding aan te bevelen voor de eerste 2 jaar. Anderen zijn zich misschien niet bewust van deze kennisvoordelen in het werkveld van kinderartsen, en andere medische specialisten zoals neonatologen, neurologen, cardiologen, endocrinologen, immunologen en gastro-enterologen. De wereld gezondheidsorganisatie heeft richtlijnen die zelfs de eerste 3 jaar aanbevelen. [Opmerking: Dit is door de schrijfster onjuist weergegeven. De WHO adviseert om uitsluitend borstvoeding te geven gedurende de eerste 6 levensmaanden en daarna borstvoeding naast geschikte andere voeding tot de tweede verjaardag of daar voorbij.]

    Vraag: Er is me ook verteld dat mensen geen melkproducten meer moeten eten of drinken na het eerste jaar. Ik ben niet bekend met dit idee, zelfs niet in de alternatieve medische wereld. Is er in de antroposofische visie iets op tegen dat mensen na het 1e jaar melkproducten gebruiken?

    RSF: Sommige mensen hebben grote problemen met het verteren van niet-menselijke melk. Einde verhaal. Maar heel weinig mensen kunnen helemáál niets verdragen, ook geen mensenmelk. Maar om nou te zeggen dat niemand melkproducten mag na 1 jaar is ongefundeerd. In sommige culturen zijn melkproducten een belangrijk onderdeel van de voeding.

    Ik geef er de voorkeur aan dat baby’s alleen borstvoeding krijgen totdat het kind zelf aangeeft interesse te krijgen voor ander voedsel. Een paar duidelijke hints zijn: 1) duidelijke maagzuurgeur in wat baby spuugt, 2) proberen het eten van mamma of pappa te pakken te krijgen, 3) datzelfde eten naar de mond brengen. Het is overigens een vereiste dat je baby rechtop kan zitten, maar dat is op zich geen reden om met bijvoeding te beginnen.

    Zelfs als de baby aangeeft interesse te hebben voor voeding naast de borstvoeding, zijn sojamelk en koemelk moeilijk te verteren. Baby’s en kleine kinderen kunnen bloedarmoede ontwikkelen en andere voedingstekorten die in het bloed te meten zijn en verteringsproblemen van deze soorten die gebruikt worden in kunstvoeding. Het maakt niet uit hoe voorzichtig en chemisch gemanipuleerd, borstvoeding vervangingen bevatten niet de voedingswaarde die borstvoeding heeft, vooral die van de eigen moeder van de baby.

    Vraag: Toen ik er tegen in bracht dat ik geen koe ben en dat mensenmelk geen “melkproduct” is, werd mij verteld dat de menselijke spijsvertering borstvoeding niet “herkend”, omdat het te veel lijkt op de samenstelling van het menselijk lichaam. Hoe kan dit? En als het zo is, maakt het dan iets uit?

    RSF: Het is eerder dat borstvoeding meer “hemels” is, engelachtig, dichter bij Christus dan enig andere vorm van beschikbare voeding. Borstvoeding, zeker die van baby’s eigen moeder is de perfecte voeding. Ik zeg speciaal van de eigen moeder, in verband met de dichte, intense en broodnodige communicatie tussen het wezen van het kind en het wezen van de moeder. De zelfs meetbare compositie van de moeder/baby specifieke melk/samenstelling varieert van voeding tot voeding en hangt ook af van de communicatie tussen deze twee unieke individuen. De individualiteit van de baby, hoewel deze nog grotendeels in de geesteswereld leeft, communiceert met de individualiteit van de moeder, die ook in verbinding staat met de geesteswereld. Het is essentieel voor de ontwikkeling van het kind en de ontwikkeling van de mensheid dat deze relatie niet is verstoord. Ik kan me niet voorstellen te proberen op dit niveau te communiceren met de koeien op de melkveehouderijen waarvan de melk is verzameld en dan chemisch en mechanisch veranderd in een poging borstvoeding na te maken. Mijn aanbeveling is dat we de melk van de moeder vertrouwen.

    Vraag: De dokter die we zagen vertelde ons dat borstvoeding niet wordt verteerd en andere problemen kan veroorzaken. Hij zei ook dat het “erfelijkheid” verlengt. Ik begreep hieruit dat hij eigenschappen, gezondheidsproblemen enz. bedoelde die in de huidige incarnatie zijn gebracht. Hij zei dat erfelijkheid moet worden afgeschud door het incarnerende kind en borstvoeding na 4 maanden zou deze incarnatie stagneren.

    RSF: Binnen de antroposofie worden de mensen gezien als spirituele wezens die constant in het proces van incarnatie en ontwikkeling als unieke individuen in een fysiek lichaam op aarde. Ik geloof dat wat we onze kinderen en onszelf voeden een impact heeft op ons proces van incarnatie. Maar volgens de logica van deze dokter, heeft hij liever dat het kind de erfelijkheid van een koe overneemt op de leeftijd van 4 maanden?

    Ik ben het er mee eens dat kinderen die in deze fase van de mensheidsontwikkeling worden geboren zullen bezig zijn met het zich ontdoen van het geërfde deel van hun biologie. Het is de bedoeling dat zij totaal unieke individuen worden zo min mogelijk beïnvloed door hun ouders. Mijn tieners bewijzen me dit dagelijks. Maar om nou de biologie van een koe, sojaboon of rijstkorrel op te dringen aan een kind voordat ze er klaar voor zijn om niet menselijke voeding tot zich te nemen, belemmert alleen maar inherente kracht van dit zich ontwikkelende menselijke wezen, om zich te laten ontwikkelen tot rijstkorrel, koe of sojaboon, volgens de logica van deze dokter.

    Vraag: Is hoge koorts in de vroege jaren van een kind bedoeld om deze erfelijkheid weg te branden?

    RSF: Ja vanzelfsprekend moeten de ouders dit proces opnemen om het kind zo efficient en effectief mogelijk door ziekte heen te helpen op een manier die het doel van de ziekte en de menselijkheid van het kind te ondersteunen. Kinderziekte is een mogelijkheid om de ontwikkeling van het immuunsysteem en de individualiteit te versterken. Kinderziekte moet goed ondersteund worden. Koorts moet efficiënt gemaakt worden en antibiotica, inentingen, vaccinaties, immunisering alleen na grondig onderzoek naar de veiligheid en risico’s en dan alleen nog met de grootste voorzichtigheid en bezorgdheid over de eventuele impact. In een ideale situatie worden ouders aangemoedigd om zichzelf te informeren over het gewone verloop van en het zorgen voor een kind tijdens ziekte en herstelperiode; ouders zijn de meest ideale personen om het kind te voeden en geborgen te houden tijdens ziekte of bij gezondheid.

    Vraag: Er is mij ook verteld dat kinderen niet in het bed van de ouders horen te slapen omdat de ouders veel dingen verwerken tijdens hun slaap en er zou een “kruisbesmetting” kunnen plaatsvinden als er teveel mensen in bed zijn. Schaadt het ons kind als ze in ons bed slaapt?

    RSF: De taak van de ouders is het verschaffen van GOEDHEID van (voor)geboorte tot een leeftijd van 7 jaar. Hoe jonger het kind is, hoe meer de individualiteit van de moeder de primaire sturing is van die bescherming en voeding. De individualiteit van de vader is het sturen van de bescherming en het voeden van de moeder. De vader moet ook meewerken aan het geven van Goedheid voor het kind en is onvervangbaar in zijn doel de moeder en het kind te beschermen en te voeden (lichaam en ziel).

    De controversie over het “family bed” past heel goed in deze context. Als ouders hun kind kunnen bijbrengen dat de wereld een fijne, goede plek is terwijl het kind probeert te slapen in een andere kamer, prima, doe het op die manier. Wanneer het gedrag van het kind en de gevoelens die het uit niet laten zien dat het weet/beseft dat de wereld een fijne, goede plek is wanneer het niet bij de ouders slaapt, zullen de ouders zich genoodzaakt zien hun methodes om het gevoel van Goedheid te geven aan het kind bij te stellen of te veranderen. Sommige ouders hebben ontdekt dat de beste manier om de behoefte aan Goedheid van hun kind te bevredigen is het kind de hele dag en nacht bij zich te hebben. De meeste ouders die deze methode hanteren zeggen dat deze manier hen helpt hun kind beter te begrijpen en beter te reageren op wat hun kind nodig heeft.

    Nogmaals, een doordachte benadering werkt goed wanneer je onderzoekt wat het beste werkt voor jouw gezin. Wanneer de vader of de moeder zich gedraagt op een manier die geen Goedheid voor ogen heeft voor het kind, heeft de andere ouder de verantwoordelijkheid en verplichting te handelen naar de behoeftes van het kind. In het zeldzame geval dat geen van beide ouders Goedheid geeft aan het kind zal een andere volwassene moeten ingrijpen en leiden.

    Wanneer het kind ongeveer 7-14 jaar is wordt het belangrijkste punt van de verantwoordelijkheid van de ouders hun kind te omringen met Schoonheid; en tussen de 14 en 21 beginnen het kind en alle volwassenen rond het kind aan de Waarheid. In geen geval wordt Goedheid verlaten, in de verdere levensfasen, maar elk is in de eigen ontwikkelingsfase is het belangrijkste.

    Vraag: De eurythmiste van mijn kind op school zei dat ze had gehoord van haar eurythmiedocent 20 jaar geleden dat Steiner heeft gezegd dat baby’s vanaf 4 maanden gespeend moeten worden. De leerkracht van mijn kind zei dat ze naar een lezing was geweest tijden haar opleiding waar de spreker zei dat Vrije School leerkrachten een moeder zouden moeten afraden om borstvoeding te geven na 9 maanden. Ik ben naar een lezing geweest waar de dokter zei “stop wanneer het kind loopt”. Wie heeft er gelijk?

    RSF: Je kan verschillende meningen horen variërend van beginnen met spenen tot volledig stoppen met borstvoeding bij 6/9/12 maanden/wanneer het kind begint te lopen, afhankelijk van de antroposofisch arts naar wie je luistert. Soms zal een dokter, verpleegkundige, curatieve euritmiste, rt-leerkracht, Vrije School-leerkracht, antroposoof, etc. zelfs proberen om door middel van een citaat van Steiner zijn/haar mening te onderbouwen. Maar er zijn geen letterlijke citaten of teksten gevonden van Steiner die het stoppen van borstvoeding op een bepaalde leeftijd onderschrijven.

    Vraag: Ik heb gehoord dat Steiner borstvoeding heeft gehad. Is er een tekst die dit onderschrijft?

    RSF: Ja Rudolf Steiner schrijft dat hij 4 jaar borstvoeding heeft gehad. Steiner heeft dit gezegd in zijn autobiografie: “The Course Of My Life”. Hij vroeg zich hierin af of de reden dat hij zo’n moeite heeft gehad met het rouwen om en het verlies van zijn moeder omdat hij 4 jaar borstvoeding heeft gehad. Ik vraag me af of hij zo’n moeilijk rouwproces heeft gehad omdat hij een liefhebbende, nette, morele man was en uit zijn eigen betrokkenheid en waardigheid naar andere mensen verbintenissen heeft gevormd.

    Vraag: Onze dochter, die over een paar weken 3 jaar wordt, krijgt nog steeds borstvoeding met bedtijd en slaapt nog steeds bij ons in bed. Ze is open, onafhankelijk, stevig en vrolijk. De druk van de Vrije School-leerkracht van onze zoon en andere mensen binnen de Waldorf wereld is behoorlijk groot. Moeten we stoppen met borstvoeding en onze dochter in haar eigen kamertje laten slapen?

    RSF: Wat een geweldige mamma en pappa zijn jullie! Jullie hebben beiden effectief gereageerd op de leeftijdsadequate ontwikkeling en behoefte aan een wereld van Goedheid. Dit zeggende is het ook duidelijk dat jullie je dochter observeren om te zien dat ze duidelijk maakt toe te zijn aan het spenen en apart slapen.

    Gehecht ouderschap? Geven we de voorkeur aan onthechte ouders?!

    Vertaling door Anouk Verhaaff

    Eerder verschenen in Nieuwsbrief Natuurlijk Ouderschap nr 17, 2010

  • Hechting en borstvoeding bij adoptie

    Geestelijke gezondheid, hechting en borstvoeding: implicaties voor geadopteerde kinderen en hun moeders
    door Karleen D. Gribble

    Samenvatting door Janet Komduur van het artikel: Mental health, attachment and breastfeeding: implications for adopted children and their mothers, International Breastfeeding Journal.

    Dit overzichtsartikel gaat over het geven van borstvoeding aan geadopteerde kinderen. Het toont aan dat dit een belangrijke rol kan spelen in het bevorderen van de relatie tussen kind en moeder. Vooral als het onderdeel uit maakt van een Attachment Parenting benadering.

    Waarde van borstvoeding, afgezien van de voedingswaarde

    Borstvoeding heeft een kalmerende en pijnstillende werking op kinderen, door:

    · Aandacht op de mond (zuigen) zodat invloeden van buitenaf verminderd worden
    · Zuigen en absorptie van vetten in de darmen zorgen voor vrijkomen van cholecystokinine, wat zorgt voor ontspanning en pijnstilling
    · De zoete smaak van melk zorgt voor het vrijkomen van opioiden die de waarneming van pijn verminderen
    · Huid op huid contact stabiliseert glucoseniveaus in het bloed, lichaamstemperatuur en ademhaling, reduceert de afgifte van stresshormonen en reguleert de bloeddruk
    · Intiem sociaal contact zorgt voor afgifte van het anti-stress hormoon oxytocine.

    Op moeders heeft het werking door de afgifte van de hormonen:

    · Oxytocine, door huidcontact en zuigen aan de borst, wat ontspannend werkt, zorgt dat de toeschietreflex werkt, en waarschijnlijk ook moederliefde verder ontwikkeld wordt
    · Prolactine, door tepelstimulatie, wat zorgt voor melkproductie, (in ieder geval bij dieren) moedergedrag stimuleert en verdovend en stressverlagend werkt
    · Cholecystokinine, komt vrij uit het darmstelsel van moeders en werkt net als bij de baby als verdovend en ontspannend middel, en zorgt ook voor moedergedrag bij dieren.

    Door deze hormonen en andere effecten van borstvoeding wordt het gedrag van moeders meer responsief, verzorgend, minder gestresst en socialer.

    Ervaringen van kinderen die voor adoptie worden afgestaan

    Verlies van de biologische moeder, dit geeft hoe dan ook stress.
    Institutionalisering, mogelijk gebrek aan warmte, koelte, ruimte, speelgoed, voeding. Meestal veel kinderen per verzorger en veel verschillende verzorgers, weinig individuele aandacht. Hierdoor vaak ontwikkelingsachterstanden, taalachterstanden en hechtingsproblemen. Zonder responsieve verzorger ontstaan problemen in de hersenontwikkeling. Soms ook nog lange ziekenhuisopnames erbij waarbij nog meer psychische verwaarlozing ontstaat.
    Soms plaatsing in verschillende pleeggezinnen, waardoor het kind de ervaring heeft dat relaties steeds maar mislukken. Soms verwaarlozing of mishandeling bij biologische ouders. Moeite met vertrouwen en opbouwen van gezonde relaties.

    Hoe relatietrauma’s de ontwikkeling van latere relaties beïnvloeden

    Het belang van hechten:

    Normaal gesproken worden behoeften van een baby herhaaldelijk bevredigd (hechtingscyclus), zodat telkens minder angst en meer ontspanning ontstaat. Deze eerste relatie vormt een basis van waaruit een kind zichzelf, anderen en de wereld om hem heen onderzoekt. Ze hebben een gezond beeld van relaties, zichzelf en de wereld.

    Mishandeling, verwaarlozing en/of institutionalisering zorgen over het algemeen voor een verbroken hechtingscyclus. Dit geeft herhalende, langdurige en chronische traumatische stress en een negatief beeld van de wereld (onvoorspelbaar en vijandig), relaties (geen vertrouwen), het zelf (geen waarde). Dit kan leiden tot een levenslang probleem met het voelen van empathie, vertrouwen en het ontwikkelen van relaties.

    Welk gedrag kunnen kinderen hierdoor vertonen:

    Zelfbescherming tegen nog meer pijn, door o.a. ten toon spreiden van affectie voor iedereen (behalve de adoptiemoeder), vermijden van aanraking of oogcontact, proberen relaties te controleren, vroegtijdige onafhankelijkheid en weerstand tegen koestering.
    De plaatsing in een adoptiegezin is een heel stressvolle periode voor een kind. Zeker als het al zo beschadigd is. Het is van levensbelang voor een kind om te hechten, zodat het kan helen en groeien.

    De initiatie van borstvoeding

    Het is niet te verwachten dat geadopteerde kinderen zomaar zullen willen beginnen met borstvoeding bij de adoptiemoeder. Het idee moet langzaam worden geïntroduceerd, terwijl vertrouwen en hechting worden opgebouwd. Het opbouwen gebeurt het best door veel huidcontact, veel dragen, massage, samen slapen, samen baden, voeden uit de hand en responsieve verzorging. Dit alles met respect voor het tempo van het kind dat misschien meer afstand wil, nog geen vertrouwen heeft. Zachte aandrang. Het kan helpen plaatjes of levende voorbeelden te laten zien van kinderen die borstvoeding krijgen en de borst regelmatig aan te bieden. Ook het langzaam veranderen van de flesvoeding zodat het steeds meer gaat lijken op borstvoeding kan helpen. Het kan enige maanden tot een jaar duren tot het kind toe is aan een borstvoedingsrelatie met de adoptiemoeder. Over het algemeen zijn ze daarna juist extra gretig.

    Kinderen die op borstvoeding aandringen

    Soms dringt een adoptiekind juist zelf aan op borstvoeding van de adoptiemoeder. Dit kan voorkomen bij kinderen van 0 tot zelfs ouder dan 10 jaar. Soms hebben ze ervaring met borstvoeding bij hun moeder, soms is het “innerlijk weten”. Het kan ook regressie zijn door de stress van de plaatsing. Moeders zijn vaak verbaasd over dit gedrag.

    De impact van borstvoeding

    Voor kinderen: troost, ontspanning (iets wat soms moeilijk is voor adoptiekinderen), pijnstilling (belangrijk voor zieke of verslaafd geboren kinderen), het afronden van de hechtingscyclus, manier om rust te vinden, zichzelf te “herpakken”, manier om in slaap te komen (wat ook problematisch kan zijn voor adoptiekinderen). Borstvoeding geven staat symbool voor een wederzijdse, harmonieuze, relatie, met vertrouwen, emotionele nabijheid en huidcontact. Het geven van borstvoeding aan een kind dat erom vraagt (ook al is het maar enkele keren) demonstreert aan het kind dat het fysiek geaccepteerd wordt door de moeder. Ze kunnen zo soms hun kwetsbaarheid kwijt en rouwen over het verlies van hun moeder. Het tegemoet komen aan de behoefte is ten voordele van het kind. Het geven van borstvoeding is een manier om in te halen wat vroeger gemist is (sociale communicatie over en weer, aanraking, oogcontact, etc.). Dit zou goed kunnen zijn voor de hersenontwikkeling (de rechter hersenhelft heeft te maken met relatievorming) en helpen bij het helen na een traumatisch verleden.

    Voor moeders: connectie met het kind, opwekken van moedergevoelens/gedrag, in een stressvolle tijd die de periode na de plaatsing van kinderen (met soms ingewikkeld gedrag) is. Vermindering van stress, opbouwen zelfvertrouwen, hechting. Ook het werken naar borstvoeding toe kan helpen bij het opbouwen van een relatie.

    Het opbouwen van een borstvoedingsrelatie is eigenlijk hetzelfde als het opbouwen van vertrouwen, hechting. Als de borstvoeding uiteindelijk lukt zegt dat veel over hoe het met het kind gaat en met de band tussen moeder en kind.

    Hierna worden in het oorspronkelijke artikel een aantal indrukwekkende cases beschreven van geadopteerde kinderen.

    Beperkingen

    Natuurlijk is borstvoeding geen wondermiddel, alleen een hulpmiddel. Soms zijn kinderen te erg beschadigd. Soms is de beschadiging ook niet te herstellen door een uiteindelijk wel goed gevormde hechting met de adoptiefouders. Maar de hechting geeft wel de beste kansen, ondanks eventuele beschadiging. Borstvoeding is hier een gereedschap, dat samen met AP gebruikt kan worden. Niet alle adoptiemoeders zullen zich er echter prettig bij voelen.

    Voor hulpverleners

    Ondersteuning, bemoediging en voorlichting voor moeders. Moeders (vooral onvruchtbare) kunnen het moeilijk hebben met de initiële afwijzing van hun adoptiekinderen. Wijzen op AP- en borstvoedings-netwerken, omdat AP niet onze culturele norm is.
    Borstvoeding wordt soms wel gebruikt bij tot wel 10 jaar oude kinderen, maar zijn vaak emotioneel jonger. Niet volgens westerse normen, dus voorzichtig zijn met wie je het vertelt als het kind ouder dan drie is. Pleegouders wordt aangeraden borstvoeding te overwegen als het kind langer dan 6 maanden bij de moeder is, maar misschien eerst overleggen met instanties.

    Borstvoeding en weerstand

    Natuurlijk is borstvoeding ook gewoon het gezondst, zeker voor adoptiekinderen, wegens stress, weerstand en verandering van omgeving, zeker als het naar een ander land gaat.

    Bron:

    Mental health, attachment and breastfeeding: impliations for adopted children and their mothers
    Karleen D. Gribble
    School of Nursing, Family and Community Health, Locked Bag 1797, Penrith South DC, NSW, 1797, Australia

    International Breastfeeding Journal 2006, 1:5     doi:10.1186/1746-4358-1-5

    Het volledige artikel staat op: http://www.internationalbreastfeedingjournal.com/content/1/1/5

    Meer lezen?

    Borstvoeding op gang brengen nadat je bent gestopt, oftewel relactatie.
    Als je borsten gestimuleerd worden, gaan ze melk maken. Dat gebeurt zelfs als je niet eerder zwanger ben geweest.
    www.borstvoeding.com/aanverwant/relactatie/

    Borstvoeding geven aan je geadopteerde baby
    www.borstvoeding.com/aanverwant/adoptie/

    Eerder verschenen in Nieuwsbrief natuurlijk Ouderschap nr 16, 2006

  • Veiligheid van borstvoeding geven tijdens zwangerschap

    door Hilary Dervin Flower, MA

    Ben je van plan om zwanger te worden van je tweede kind, maar geef je nog steeds met plezier borstvoeding aan je eerste kind? Of misschien geef je borstvoeding aan een kind dat bovenop een trappelende zwangere buik ligt? Als dat zo is ben je niet de enige. In tegendeel. Bij een onderzoek aan 179 moeders die ten minste zes maanden borstvoeding hadden gegeven, had 61 % ook borstvoeding gegeven tijdens de volgende zwangerschap (1). Van deze groep gaf 38 % na de bevalling zowel het oudere kind als de nieuwe baby borstvoeding, een verschijnsel dat ook wel “tandemvoeden” wordt genoemd.

    Voor het oudste kind kan het voortzetten van de borstvoeding helpen bij het wennen aan de komst van de nieuwe baby. Bovendien is het geven van borstvoeding een heel ontspannende manier om voor een jong kind te zorgen terwijl je zwanger bent.

    Als je overweegt of het een goed idee is om deze overlappende borstvoedingsperiode te hanteren, moet je rekening houden met het feit dat een zwangere rust nodig heeft, in gewicht moet toenemen en over het algemeen goed op haarzelf moet letten. Je moet er rekening mee houden dat borstvoeding geven voor veel moeders pijnlijk of irriterend kan zijn in een gedeelte van de zwangerschap of tijdens de hele zwangerschap. Sommige moeders spenen om deze reden hun kind. Halverwege de zwangerschap neemt de hoeveelheid melk ook af. Sommige kinderen spenen zichzelf om die reden, anderen lijkt het niet uit te maken.

    Een andere zorg die overwogen moet worden is het feit dat het geven van borstvoeding samentrekkingen van de baarmoeder veroorzaakt. Zou borstvoeding daardoor een miskraam of vroeggeboorte kunnen veroorzaken? Ik heb de wetenschappelijke literatuur doorgespit en meer dan 200 moeders geïnterviewd om gegevens te verzamelen, zodat moeders een zo geïnformeerd en gebalanceerd mogelijke beslissing over deze belangrijke veiligheidskwestie kunnen nemen. Deze vraag had mijn eerste prioriteit terwijl ik onderzoek deed voor mijn nieuwe boek Adventures in Tandem Nursing: Breastfeeding during Pregnancy and Beyond, gepubliceerd in juli 2003 door La Leche League International. Hier volgen in het kort mijn bevindingen.

    Borstvoeding en contracties

    Het stimuleren van een tepel zorgt voor de afgifte van het hormoon oxytocine in het bloed. Oxytocine is belangrijk voor het geven van borstvoeding omdat het de chemische boodschapper is die het borstweefsel de opdracht geeft zich samen te trekken en melk af te geven (de toeschietreflex). Oxytocine geeft ook aan het baarmoederweefsel de opdracht zich samen te trekken. Alle vrouwen hebben deze samentrekkingen van de baarmoeder tijdens het zogen, maar ze zijn meestal niet sterk genoeg om waar te nemen. Als een vrouw is uitgerekend voor de bevalling wordt tepelstimulatie soms ook gebruikt om te zorgen dat de baarmoedermond rijpt. Tijdens de bevalling kan tepelstimulatie ook gebruikt worden om het proces te bespoedigen. Het zogen na de bevalling is ook een efficiënte manier om de baarmoeder zich te laten samentrekken tot haar oorspronkelijke formaat.

    Als je deze feiten op een rijtje zet lijkt het logisch dat het geven van borstvoeding een vroegtijdige bevalling zou kunnen veroorzaken. Deze vraag verdient medisch onderzoek en het is belangrijk in de gaten te houden dat over deze precieze vraag op dit moment nog geen gecontroleerd onderzoek is gedaan. Tegelijkertijd suggereren eerste indrukken van algemenere onderzoeken dat het geven van borstvoeding en normale zwangerschappen heel goed samengaan. In een onderzoek van Sherril Moscona in 1993 aan 57 moeders uit Californië die borstvoeding gaven tijdens zwangerschap concludeerde ze dat dit geen duidelijke negatieve gevolgen had voor de zwangerschap (2). Er zijn ook ontelbaar veel verhalen van moeders die borstvoeding gaven tijdens hun zwangerschap en het leven gaven aan gezonde, voldragen, kindjes. Natuurlijk zijn niet alle zwangerschappen voorbestemd om voldragen te worden zoals we hopen, ongeacht of de moeder borstvoeding geeft of niet, en dus hebben ook zogende moeders hun aandeel in vroeggeboortes en miskramen.

    De meeste moeders merken de contracties van de baarmoeder niet tijdens het zogen, zelfs tijdens een zwangerschap (93 % in het onderzoek van Moscona (3)). Wat interessant is, is dat zelfs diegenen wel intense zoogcontracties waarnemen, vaak voelen dat die contracties snel na het voeden stoppen (4). Net als Braxton-Hicks contracties (oefenweeën), komen zoogcontracties gewoonlijk voor zonder de zwangerschap te verstoren. Hoe zou dit kunnen werken? De wetenschappelijke literatuur heeft hier veel over te melden.

    Tekenen van vroege weeënactiviteit

    Denk er aan om snel contact te zoeken met je verloskundige of andere zorgverlener als je een van de mogelijke waarschuwingstekenen ervaart:

    -vier of meer baarmoeder contracties in een uur – de hele baarmoeder is strak, hard, “als een bal” opgerold bij aanraking; kan maar hoeft niet pijnlijk te zijn
    -lage rugpijn
    -druk in het bekken
    -krampen (zoals bij menstruatie)
    -toegenomen vaginale afscheiding, die eventueel slijm, bloed of water bevat

    Als deze tekenen zich voordoen (of als je je zorgen maakt over enige samentrekkingen) tijdens een borstvoedingssessie, stop dan met de voeding. Het is belangrijk om te weten dat borstvoeding samentrekkingen kan veroorzaken en, zoals Braxton-Hicks, deze samentrekkingen niet automatisch betekenen dan de bevalling gaat beginnen.

    Als je bent gestopt met borstvoeden – of op een bepaald moment niet aan het voeden was – en je hebt nog steeds of denkt dat je nog steeds meer dan twee of drie contracties per uur hebt, doe dan het volgende:

    1) Neem de tijd op hoe vaak een wee begint en hoe lang een duurt.
    2) Leeg je blaas.
    3) Drink een groot glas water (uitdroging kan soms tot weeënactiviteit leiden).
    4) Ga op je linkerzij liggen, of met je voeten omhoog, ontspan je bewust. En nogmaals, als je hierna ondervind dat je vier of meer samentrekkingen per uur hebt, bel je verloskundige of andere begeleider bij je zwangerschap.

    De goedbeschermde baarmoeder

    Het idee van vroeggeboorte, op gang gebracht door borstvoeding, ontspringt voor een groot gedeelte uit een onvolledig begrip van de relatie tussen tepelstimulatie, oxytocine en zwangerschap.

    Het eerste feit dat vrij onbekend is, is dat er tijdens zwangerschap minder oxytocine vrijkomt bij tepelstimulatie, dan bij een niet-zwangere (5).

    Maar het belangrijkste voor het begrijpen van wat er gebeurt bij het zogen tijdens zwangerschap is de baarmoeder zelf. In tegenstelling tot wat mensen denken reageert de baarmoeder niet gedurende de hele zwangerschap als een marionet op de hoeveelheid oxytocine in het bloed. Zelfs een hoge dosis synthetisch oxytocine (pitocine) heeft weinig kans een bevalling op gang te brengen voordat een zwangerschap is uitgedragen (6).

    Integendeel, de baarmoeder moet zich actief voorbereiden voordat de bevalling op gang kan komen. Je zou kunnen zeggen dat de baarmoeder twee verschillende staten kent: de rustige koesterstaat en de actieve bevalstaat. Deze toestanden maken een groot verschil in hoe de baarmoeder reageert op oxytocine en naar zich laat raden, ook op het zogen. Terwijl de baby groeit, is de baarmoeder uitgerust met een gedempte reactie op oxytocine. Maar als ze klaar is voor de bevalling hebben de voorbereidingen van het lichaam de baarmoeder getransformeerd tot een orgaan dat intens reageert op oxytocine.

    Veel discussies over zogen tijdens zwangerschap gaan noemen de zogenaamde oxytocine-receptoren, de baarmoedercellen die de aanwezigheid van oxytocine waarnemen en een contractie veroorzaken. Deze cellen zijn schaars tot 38 weken in de zwangerschap en gaan na die tijd geleidelijk omhoog. Nadat de bevalling begonnen is wordt hun aantal 300 keer zo hoog (7). De relatieve schaarsheid van deze cellen is een van de manieren waarop de baarmoeder in zijn koesterstand blijft tijdens de zwangerschap, maar niet de enige.

    Als we nauwkeuriger kijken naar de moleculaire biologie van de zwangere baarmoeder zien we nog meer manieren om in de rustige koesterstaat te blijven. Om sterk op de oxytocine te kunnen reageren hebben de oxytocine-receptoren de hulp nodig van speciale eiwitten, de zogenaamde overdrachtsstoffen. De afwezigheid van deze eiwitten houden de baarmoeder in de ruststaat, relatief ongevoelig voor oxytocine, zelf als het aantal oxytocine-receptoren hoog is. Bovendien staan natuurlijke oxytocine-blokkeerders, voornamelijk progesteron, tussen oxytocine en zijn receptor tijdens de zwangerschap (8,9,10).

    Omdat 1) de oxytocine-receptoren dus schaars zijn, 2) de overdrachtsstoffen schaars zijn en 3) de receptoren versperd zijn door progesteron en andere oxytocine-blokkeerders, kan alleen de aanwezigheid van oxytocine geen bevalling op gang brengen. De baarmoeder is in koesterstaat, goed beschermd tegen vroegtijdige bevalling (4).

    Een gebalanceerde benadering

    Of het geven van borstvoeding het risico op vroeggeboorte of miskraam bij een zwangere vrouw kan verhogen kan alleen precies bepaald worden door direct medisch onderzoek. Maar, zoals boven beschreven, geven de reeds bestaande onderzoeksresultaten ons al duidelijke redenen om te twijfelen aan de mogelijkheid dat het geven van borstvoeding een bevalling kan induceren als het lichaam zich verder nog niet op een bevalling heeft voorbereid. Nu steeds meer mensen werkzaam in de gezondheidszorg ervaring opdoen op dit gebied, beweren steeds meer welgerespecteerde bronnen (inclusief Ina May Gaskin, LM (4), The American Academy of Family Physicians (11), en Ruth Lawrence, arts, in Breastfeeding: A Guide for the Medical Profession (12)), dat het geven van borstvoeding veilig is tijdens een gezonde zwangerschap.
    Bij gecompliceerde zwangerschappen zijn altijd meer ingewikkelde beslissingen nodig, maar in veel gevallen kan het spenen van het oudere kind vermeden worden. Ik heb gecorrespondeerd met veel moeders die gevoed hebben tijdens risicovolle zwangerschappen, waarbij zelfs vroeggeboorte dreigde, maar die toch voldragen kindjes ter wereld brachten4. Soms lijkt het toch beter te minderen met borstvoeding of zelfs te spenen. Elke moeder zal zelf de keuze moeten maken.

    Het is misschien verstandig om samen met je vroedvrouw of arts een plan te maken, zodat je precies weet waar je mee bezig bent. Zoals bij iedere zwangerschap, zou je moeten letten op signalen voor een miskraam of vroegtijdige bevalling. Iedere moeder die contracties/weeën voelt die haar zorgwekkend voordoen, zou de voedsessie moeten stoppen om te kijken of de contracties dan ook stoppen. Sommige artsen vinden dat het dan belangrijk om de effecten van het zogen op de baarmoedercontractie, de hartslag van de foetus of de staat van de baarmoedermond te controleren.

    Afsluitend zou ik graag mijn eigen verhaal willen delen. Toen ik zwanger werd van mijn tweede kind, was ik bang dat het geven van borstvoeding mijn gezonde zwangerschap zou verstoren. Mijn vroedvrouwen Anne Hirsch, LM, en CharLynn Daughtry, LM, CPM, waren gewend aan het begeleiden van zogende moeders. Zij gaven me de steun die ik nodig had om mijn borstvoedingsrelatie met mijn twee jaar oude dochter Nora Jade voort te zetten.Wat heeft me dat goed geholpen. Nadat ik Miles thuis ter wereld bracht, stormde mijn dochter binnen om haar broertje te begroeten en ze wilde onmiddellijk samen met hem bij me drinken. “Die titi is voor broertje” wees ze. Terwijl ze dronken en elkaar met wijd open ogen over mijn borst aanstaarden, sloeg ik mijn armen om hen heen, en bewonderde de kracht van mijn lichaam dat voedde.

    Iedere moeder moet haar keuzes en gevoelens overwegen als ze beslist of het verstandig is te voeden tijdens zwangerschap. Iedere moeder moet luisteren naar haar eigen lichaam. Vertrouw jezelf om de beste keuze te maken voor je gezin.

    Over de auteur

    Hilary Flower woont in Florida met haar partner Ben, dochter Nora Jade (5) en zoon Miles (2). Ze is de schrijfster van Adventures in Tandem Nursing: Breastfeeding during Pregnancy and Beyond, gepubliceerd in juli 2003 door La Leche League International. Ze tandem-voedde 18 maanden, terwijl ze het boek schreef. Hilary interviewt nu ouders voor haar nieuwe boek over zachte discipline en zou je hulp graag willen hebben.

    Referenties

    1 From an unpublished study by Kathleen Kendall-Tackett, Ph.D., IBCLC, Sugarman, M., M.D., 2003; data published in Flower, Hilary. Adventures in Tandem Nursing: Breastfeeding During Pregnancy and Beyond. La Leche League International, Schaumburg, Illinois, 2003. p. 16.
    2 Bøhler, E. Bergström, S. Subsequent Pregnancy affects morbidity of previous child. J Biosoc Sci 1995 27:431-442.
    3 Moscone(sic), SR., Moore, M.J, Breastfeeding during pregnancy. J Hum Lact 1993; 9(2):83-88.
    4 Flower, Hilary. Adventures in Tandem Nursing: Breastfeeding During Pregnancy and Beyond. La Leche League International, Schaumburg, Illinois, 2003. p. 225-30, 235.
    5 Amico, J., and Finley, B., Breast stimulation in cycling women, pregnant women and a woman with induced lactation: pattern of release of oxytocin, prolactin and luteinizing hormone. Clinical Endocrinology, 1986 25:97-106.
    6 Kimura T, Takemura, M., Nomura, S., et al. Expression of oxytocin receptor in human pregnant myometrium. Endocrinology 137:780-785. 1996.
    7 Fuchs AR, Fuchs F, Husslein P, Soloff MS. Oxytocin receptors in the human uterus during pregnancy and parturition. Am J Obstet Gynecol 1984 Nov 15;150(6):734-41.
    8 Chwalisz, K, Fahrenholz, F, Hackenberg, M., Garfield, R., Elger, W. The progesterone antagonist onapristone increases the effectiveness of oxytocin to produce delivery without changing the myometrial oxytocin receptor concentrations. Am J Obstet Gynecol 1991; 165: 1760-70.
    9 Grazzini E, Guillon G, Mouillac B, Zingg HH. Inhibition of oxytocin receptor function by direct binding of progesterone. Nature. 1998 Apr 2;392(6675):509-12.
    10 Zingg HH, Grazzini E, Breton C, Larcher A, Rozen F, Russo C, Guillon G, Mouillac B. Genomic and non-genomic mechanisms of oxytocin receptor regulation. Adv Exp Med Biol 1998;449:287-95.
    11 AAFP Policy Statement on Breastfeeding can found at http://www.aafp.org/x6633.xml; the selected quote is from the sub-heading “Nursing Beyond Infancy.”
    12 Ruth Lawrence, M.D. in Breastfeeding: A Guide for the Medical Profession, 5th edition. Mosby. St. Louis. 1999. p. 671.

    Vertaald door Janet Komduur.
    Bron: http://www.attachmentparenting.org/support/articles/artnewlook.php
    Met toestemming van de auteur overgenomen en vertaald.

    Eerder verschenen in Nieuwsbrief natuurlijk Ouderschap nr 16, 2006 onder de titel “Een nieuwe kijk op de veiligheid van borstvoeding geven tijdens zwangerschap”

  • Wennen baby’s van nog geen jaar zich zelf af van de borst?

    Kelly Bonyata

    Het is zeer ongebruikelijk dat baby’s zich werkelijk van de borst afwennen vóór hun eerste verjaardag. Het komt echter regelmatig voor dat een moeder zegt dat haar baby zichzelf met 9 of 10 maanden heeft gespeend. Hoe kunnen deze twee feiten met elkaar worden verenigd?

    Als een moeder zegt dat haar baby zich al voordat hij een jaar oud was van de borst heeft afgewend, bestaat de mogelijkheid dat ze een normale ontwikkelingsfase (soms in combinatie met haar eigen wensen) heeft geïnterpreteerd als de wens van de baby om te stoppen met borstvoeding. Sommige baby’s wennen zich, ondanks verwoede pogingen van de moeder om dit te voorkomen, inderdaad af van de borst voordat ze een jaar oud zijn. Dat is echter zeldzaam.

    Een 9 of 10 maanden oude baby raakt makkelijk afgeleid en is erg geïnteresseerd in wat er allemaal om hem heen gebeurt. Als een baby regelmatig voeding via de fles of een bekertje krijgt aangeboden, ontdekt hij dat hij ermee kan rondlopen/kruipen en op die manier niets hoeft te missen. Om die reden geeft een aantal baby’s in deze ontwikkelingsfase de voorkeur aan de fles of het bekertje. Veel baby’s van deze leeftijd vinden het gewoon interessanter van alles te leren over de wereld dan zich de hele dag met eten bezig te houden. Dezelfde baby’s gaan er vaak toe over ’s nachts meer te drinken om hun gebrek aan belangstelling voor de borst overdag te compenseren.

    Mijlpalen, zoals kruipen en lopen, en tijden van stress zoals bij het krijgen van tandjes of bij ziekte kunnen er ook voor zorgen dat de baby minder belangstelling heeft voor de borst; op deze leeftijd is er vaak iets dergelijks aan de hand. Een zuigelingenstaking (als de baby plotseling de borst weigert en zich er niet lekker bij lijkt te voelen) komt ook vaker voor rond deze leeftijd, misschien wel om dezelfde redenen.

    Een baby die zichzelf van de borst afwent is meestal aanzienlijk ouder dan een jaar, haalt zijn meeste voeding uit vaste voeding, kan goed uit een bekertje drinken en drinkt geleidelijk aan minder aan de borst. Als het kind zelf mag aangeven wanneer het van de borst af wil, gebeurt dat als hij er geen behoefte meer aan heeft, zowel voedingstechnisch als emotioneel. Het aspect vaste voeding maakt het onwaarschijnlijk dat baby’s van nog geen jaar zich van de borst afwennen, want de beste gezondheid verkrijgen baby’s van nog geen jaar door voornamelijk moedermelk tot zich te nemen.

    In onze samenleving wordt van baby’s verwacht dat ze zo snel mogelijk onafhankelijk kunnen en moeten worden. Baby’s die de hele nacht doorslapen, alleen slapen, zindelijk zijn, de borst niet meer krijgen enzovoort worden als zelfstandigere baby’s gezien. Als gevolg hiervan worden deze vormen van onafhankelijkheid de baby vaak opgedrongen voordat hij er klaar voor is. En als het lijkt alsof de baby genoeg heeft van de borst, vragen maar weinig moeders zich af of het misschien gewoon een fase is en wordt al snel overgeschakeld op de fles.

    Als je wilt voorkomen dat je baby te vroeg van de borst af gaat, zijn hier wat suggesties:

    – Bied gedurende ten minste het hele eerste jaar steeds eerst de borst aan en dan pas vaste voeding. Laat de vaste voeding in deze periode niet belangrijker worden dan borstvoeding.
    – Zorg ervoor dat je beschikbaar bent om je kind te voeden als het aangeeft bij je te willen drinken. Wees je ervan bewust op wat voor subtiele manier je misschien zelf bijdraagt aan het afwennen. Afgeleid worden door de moeder is een methode om je baby van de borst te laten afwennen.
    – Leg geen beperkingen op aan de tijden en plaatsen waar je je baby de borst geeft, want ook dat is een manier om je kind van de borst af te wennen.
    – Sta je baby toe om desgewenst ook ’s nachts bij je te drinken. Jijzelf slaapt vast beter en je baby drinkt vaker als hij bij je in de kamer en/of bij je in bed slaapt.
    – Bied je baby vaak de borst aan; wacht niet tot hij de borst ‘eist’. Wees je ervan bewust dat borstvoeding geven op basis van de methode ‘niet aanbieden – niet weigeren’ ook een manier is om je kind van de borst af te wennen.
    – Blijf in de buurt – draag je baby vaak of houd hem vaak vast. Op die manier maak je de borst toegankelijker voor je baby.
    – Als je het gevoel hebt dat je te weinig melk hebt, neem dan maatregelen om je melkproductie te stimuleren. Baby’s kunnen hun belangstelling voor de borst verliezen als de moeder onvoldoende melk produceert.
    – Maak zo min mogelijk of helemaal geen gebruik van de fopspeen en de fles. Als de baby bijvoeding nodig heeft omdat hij gescheiden is van zijn moeder, gebruik dan alleen de fles als je als moeder fysiek gescheiden bent van je baby. Gebruik het formaat speen voor pasgeborenen, ongeacht de leeftijd van je baby. Hij moet er dan echt voor werken om voeding uit de fles te krijgen, net zoals aan de borst. Maak zo min mogelijk of geen gebruik van de fopspeen als jij met je baby samen bent, zodat je baby’s zuigbehoefte hem geïnteresseerd maakt in de borst. Overweeg als je baby ouder is dan zes maanden liever een bekertje te gebruiken dan de fles.
    – Geef geen fles of bekertje waar de baby mee kan rondlopen. Als je wilt dat de baby meer aan de borst drinkt, beperk het gebruik van een bekertje dan alleen om te geven wat hij nodig heeft om uitdroging te voorkomen en zijn voedsel goed te verteren. Suikerhoudende drankjes (ook sappen) voorkomen dat hij een echt goed hongergevoel krijgt – gebruik deze zo min mogelijk of in het geheel niet.
    – Wees je bewust van de momenten die je niet echt afwennen van de borst kunt noemen. Kijk goed naar het natuurlijke groeiritme van je kind.

    Meer lezen over lang borstvoeding geven?

    Borstvoedingorganisatie LLL geeft een aantal brochures uit die aansluiten bij het onderwerp van het artikel ‘wennen baby’s onder een jaar zich zelf af van de borst?’
    – Stoppen met borstvoeding
    – Borstweigeren
    – Lang voeden

    In het Engels is er het boek ‘Mothering your Nursing Toddler’ van Norma Jane Bumgarner, o.a. te leen bij APEU.

    Eerder verschenen in Nieuwsbrief Natuurlijk Ouderschap 4, 2000.

  • Borstvoeding op verzoek, onderzoek naar bewijzen

    Lisa Marasco BA, IBCLC en Jan Barger MA, RN, IBCLC – lactatiekundigen

    Inleiding

    Het is tegenwoordig algemeen geaccepteerd dat baby’s, vooral baby’s die borstvoeding krijgen, het best gedijen als ze kunnen eten als zij de behoefte daartoe aangeven. Borstvoeding is, tenslotte, een dynamisch proces tussen ieder uniek moeder-baby paar, waarvoor de mens met geen mogelijkheid beter werk kan verrichten dan de natuur, of God, zo je wilt, bij het ontwerpen van hoe een baby gevoed zou moeten worden.

    (meer…)

  • Borstvoeding en Attachment

    Lysa Parker en Barbara Nicholson

    Voor degenen onder ons die borstvoeding hebben gegeven aan hun kinderen is de relatie tussen borstvoeding en de met het kind ontwikkelde hechte band overduidelijk. Terwijl we onze kleintjes voeden en in hun ogen kijken realiseren we ons dat de intense band die wij vormen bijzonder diep is. Waarom is er dan zo weinig onderzoek geweest op dit gebied?

    (meer…)