Tag: huilen

door Pinky McKay

Toen ongeveer twintig jaar geleden het zogenoemde ‘gecontroleerde huilen’ (controlled crying) ten behoeve van slaaptraining voor het eerst werd geïntroduceerd, werd het aanbevolen voor baby’s die ouder waren dan zes maanden, en niet voor pasgeborenen.

Er zijn nog steeds deskundigen die achter varianten van deze methode voor oudere baby’s staan, terwijl veel van deze deskundigen denken dat een vergelijkbare methode niet geschikt is voor jongere baby’s. Niettemin adviseren verschillende auteurs en zelfs sommige slaapcentra ook baby’s van enkele weken oud te laten huilen om ze te leren zelf in slaap te vallen.

Die adviezen lijken erg op de adviezen uit de jaren rond 1850. Soms worden de moderne slaap-training methodes gecamoufleerd door termen als “gecontroleerd troosten” of zelfs “gecontroleerd tot rust komen”, en bij elke vorm worden er verschillende aanbevelingen gedaan over hoe lang de baby mag huilen en hoe vaak en hoe lang de baby getroost mag worden. Soms wordt eenvoudigweg geadviseerd de baby te laten huilen totdat hij zelf in slaap valt.

Veel deskundigen op het gebied van slaaptraining beweren dat er geen bewijs is dat er schade ontstaat door gecontroleerd huilen. Toch is het belangrijk om op te merken dat er een groot verschil is tussen ‘geen bewijs van schade’ en ‘bewijs van geen schade’.

Feitelijk is het zo dat een groeiend aantal gezondheidsdeskundigen beweert dat het niet in het voordeel van de psychische en fysiologische gesteldheid van de baby is om ze te trainen te snel diep te slapen.

De Australian Association of Infant Mental Health (Australische Vereniging voor de geestelijke gezondheid van kinderen) zegt hierover het volgende: ‘Gecontroleerd huilen komt niet overeen met de emotionele en psychische behoeften van het kind, en kan ook onbedoeld negatieve gevolgen hebben.’ Volgens de vereniging zijn er – voor zover bij hen bekend – nog geen wetenschappelijke onderzoeken geweest die het stressgehalte of de emotionele impact op de ontwikkeling kind hebben gemeten bij baby’s die de methode van het gecontroleerde huilen ondergaan.

Ondanks de populariteit van het gecontroleerde huilen is de methode niet gebaseerd op wetenschappelijk bewijs. Professor James McKenna – directeur van het Moeder-Baby Gedragskundig Slaaplaboratorium aan de Universiteit van de Notre Dame en gerespecteerd wiegendoodexpert – omschrijft de methode van gecontroleerd huilen als ‘sociale ideologie gemaskeerd als wetenschap’. Wat hij daarmee bedoelt? Niemand heeft nog bestudeerd hoelang het nu precies veilig is om een baby te laten huilen, als dat het überhaupt is. Toch is er een overvloed aan meningen over hoe lang men een baby zou moeten laten huilen om hem te leren zelfstandig te gaan slapen.

Baby’s die gedwongen worden urenlang alleen te slapen -of alleen te huilen, want velen slapen niet eens- missen adequate verzorging en huid-op-huid-contact die net zo belangrijk zijn als voedsel voor hun ontwikkeling.

Een baby te laten uithuilen om hem een routine aan te leren, terwijl hij in feite honger kan hebben, is vergelijkbaar met een volwassene die zich moet aanpassen aan een zwaar trainingsprogramma in combinatie met een beperkte voedselinname. Het resultaat van dit energieverlies door langdurig huilen zonder mogelijkheid tot voedselinname spreekt voor zich: gewichtsverlies en het uitblijven van optimaal welbevinden.

Kinderarts William Sears zegt hierover: ‘Baby’s die getraind zijn om hun behoeften niet te uiten, lijken kalme, gehoorzame en lieve baby’s. In feite zijn deze baby’s meestal depressieve baby’s die het uiten van hun behoeften afgeleerd hebben.’

Vaak kun je niets doen aan de redenen waardoor kinderen depressies oplopen. Denk aan een trauma door vroege ziekenhuisopname of medische behandelingen. Maar wanneer we ons inleven in de baby is het makkelijk te begrijpen hoe een extreem strikte methode tevens een verband heeft met depressiviteit. En waarom zou je dit riskeren, zeker als je kind al eerder van je gescheiden is geweest? Denk je eens in: jij zou je ook terugtrekken en verdrietig worden als de mensen van wie je van houdt oogcontact met je vermijden – zoals bij sommige slaaptrainingen geadviseerd wordt – en herhaaldelijk je huilen negeren.

Een baby laten huilen verhoogt de hoeveelheid stresshormonen in het lichaam van de baby. Huilende kinderen krijgen een verhoogde hartfrequentie, lichaamstemperatuur en bloeddruk. Deze reacties zorgen voor oververhitting en kunnen in combinatie met braken als gevolg van de extreme beproeving zelfs leiden tot een groter risico op wiegendood bij kwetsbare kinderen.

Er kunnen op de langere termijn ook emotionele effecten optreden. Er is nadrukkelijk bewijs dat verhoogde hoeveelheid stresshormonen permanente veranderingen kunnen veroorzaken in de ontwikkelende hersenen van het jonge kind. Die veranderingen hebben effect op het geheugen, de alertheid en emoties. En ze kunnen een meer overdreven reactie op stress op latere leeftijd veroorzaken, inclusief een verhoogde kans op angst- en depressiviteitsstoornissen.

De Engelse psychotherapeut Sue Gerhardt, auteur van Why love matters: how affection shapes a baby’s brain’ (Nederlands: Waarom liefde zo belangrijk is: hoe liefde voor je baby zijn hersenen vormt), legt in haar boek uit dat de hypothalamus cortisol produceert wanneer een baby van streek is. In normale hoeveelheden kan cortisol geen kwaad, maar als de baby vaak en langdurig blootgesteld wordt aan stressvolle situaties zoals alleen huilen, worden de hersenen overspoeld met cortisol. In de toekomst zal er dan een over- of onderproductie plaatsvinden wanneer het kind blootgesteld wordt aan stressvolle situaties. Teveel cortisol houdt verband met depressie en angstigheid, en te weinig cortisol met emotionele afzondering en agressie.

Eén van de argumenten voor het gebruik van de methode van het laten huilen tot het kindje zelf in slaap valt is dat het ‘werkt’. Uit een recent onderzoek van een Australisch babytijdschrift bleek dat ondanks het feit dat 57 procent van de respondenten deze methode heeft uitgeprobeerd, 27 procent van de moeders geen succes had, 27 procent ondervond dat de methode één of twee dagen werkte, en slechts 8 procent concludeerde dat deze methode langer dan een week werkte.

Ik denk dat dit onderzoek enerzijds aantoont dat zelfs als deze strenge methode werkt, baby’s toch weer wakker worden als ze een nieuwe ontwikkelingsfase bereiken. En anderzijds dat baby’s eerder een bepaalde regelmaat bereiken en rustiger zullen slapen op het moment dat ze een geschikt niveau in de ontwikkeling bereikt hebben. Ook zonder slaaptraining of iets dergelijks.

“Ik ben zo blij dat ik de methode van het laten huilen niet heb toegepast. Mijn baby is nu vijftien maanden en zelfs mijn echtgenoot is mij erg dankbaar voor het feit dat ik wat dit betreft voet bij stuk hield. Leren luisteren naar je hart wanneer je een ouder bent geworden is het mooiste cadeau dat ik me kan voorstellen. Ik ken mezelf nu beter en ik denk dat het erg geholpen heeft in deze periode van mijn leven. Het feit dat ik weet dat mijn instinctieve reacties juist zijn geeft mij zoveel zelfvertrouwen als moeder.” – Michelle.

Gecontroleerd huilen en andere vergelijkbare methodes zullen misschien inderdaad werken om een zichzelf troostende, alleenslapende baby te verkrijgen. Maar het resultaat kan ook zijn dat het kind angstig, vastklampend en hyperwaakzaam wordt. Of nog erger, een kind bij wie het vertrouwen is verdwenen. Helaas kunnen we eigenschappen zoals vertrouwen en medelevenheid niet meten. Toch vormen zij de basisvaardigheden voor het vormen van relaties. We kunnen geen vertrouwensquotiënt geven aan een kind, zoals een intelligentiequotiënt. Eén van de meest trieste e-mails die ik heb ontvangen was afkomstig van een moeder die de methode van het gecontroleerde huilen heeft toepast bij haar peutertje van een jaar oud:

“Na een week de methode van het gecontroleerde huilen te hebben toegepast, sliep hij door, maar hij stopte met praten, terwijl hij daarvoor al enkele woordjes sprak. Het afgelopen jaar heeft hij fysiek contact met mij geweigerd. Als hij zichzelf bezeert, gaat hij naar zijn oudere broertje om getroost te worden. Ik vind het verschrikkelijk dat ik mijn eigen kind verraden heb.” – Sonia.

Het principe dat maakt dat de methode van het gecontroleerde huilen ‘werkt’ is van groot belang. Als gecontroleerd huilen ‘succesvol’ is om een kindje alleen in slaap te laten vallen, maakt hij een ontwikkeling door die neurobioloog Bruce Perry omschrijft als de ‘verslagenheidsreactie’ (defeat response). Normaal gesproken wanneer we ons bedreigd voelen wordt ons lichaam overspoeld met stresshormonen waardoor we klaargemaakt worden om te gaan vechten of vluchten. Maar baby’s kunnen beide niet, dus zullen zij hun behoeften communiceren door te huilen. Wanneer het huilen van een baby genegeerd wordt, zal dit trauma een ‘verslagen’ of ‘bevroren’ reactie tot gevolg hebben.

Uiteindelijk laat de baby het huilen achterwege als het zenuwstelsel de emotionele pijn en de pogingen tot het vragen om hulp uitschakelt. De baby die alleen gelaten wordt terwijl hij huilt leert een wrede les: dat hij geen verschil kan maken met wat hij doet. Dus waarom zou hij het nog blijven proberen? Zo wordt machteloosheid aangeleerd.

Neurowetenschappers en andere onderzoekers hebben aangetoond dat ouders invloed hebben op de groei en ontwikkeling van de hersenen en het aantal verbindingen tussen hersenzenuwcellen van hun kind als zij adequaat reageren op zijn behoeften. Het advies van de Australische Vereniging voor de Geestelijke Gezondheid van Kinderen luidt: ‘Kinderen raken veilig gehecht wanneer er direct, consequent en zorgvuldig op hun behoeften wordt ingespeeld. En een veilige hechting bij jonge kinderen is het fundament voor een goede geestelijke gezondheid.’

Wanneer je het nachtelijke huilen van je kindje vanuit een ander perspectief bekijkt, zul je merken dat hij zijn behoeften toont in plaats van dat hij je probeert te manipuleren. En dan kun je op de juiste manier reageren, afhankelijk van de leeftijd van je baby en zijn behoeften. Daarmee maak je je kindje niet alleen intelligenter, je creëert ook nog een stabielere basis voor zijn toekomstige geestelijke gesteldheid.

Vertaald door Anne Koopmans

Uittreksel en vertaling ervan met toestemming van de auteur van Sleeping Like a Baby.

Pinky McKay is moeder van vijf kinderen, Lactatiekundige (IBCLC) en een gecertificeerd docente babymassage en afkomstig uit Melbourne, Australië. Naast het boek Sleeping Like a Baby schreef zij ook de boeken Parenting By Heart, 100 Ways to Calm the Crying en How do we Tell the Kids?

Bezoek voor meer informatie de website
www.pinky-mychild.com.

————————————————————————

Meer lezen: Penelope Leach: Baby laten huilen veroorzaakt hersenschade
www.hln.be/hln/nl/38/Je-Kinderen/article/detail/1096459/2010/04/22/Baby-laten-huilen-veroorzaakt-hersenschade.dhtml

Position Paper 1: Controlled Crying door de Australian Association for Infant Mental Health Inc. www.aaimhi.org/documents/position papers/controlled_crying.pdf met bibliografie en suggesties voor alternatieven voor gecontroleerd huilen.

Eerder verschenen in Natuurlijk Ouderschap 17, 2010